Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Μαγνησίας για το 1821. Η ανάρτηση του μήνα.

Η ΧΑΡΤΑ ΤΟΥ

ΡΗΓΑ ΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗ

Ο ποιητής, λόγιος και επαναστάτης, Ρήγας Βελεστινλής (Φεραίος) γεννήθηκε το 1757 στο Βελεστίνο Μαγνησίας και ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στη Σχολή Ζαγοράς Πηλίου (Ελληνομουσείο Ζαγοράς). Το 1797 εξέδωσε στη Βιέννη χάρτη υπό τον τίτλο «Χάρτα τῆς Ἑλλάδος«, αποτελούμενο από 12 φύλλα, συνολικών διαστάσεων 2 x 2,10 μ., που απεικόνιζε το ελληνικό κράτος, όπως το οραματιζόταν, εκτεινόμενο από τον Δούναβη και τα Καρπάθια όρη στη βόρεια Βαλκανική, έως το Λιβυκό πέλαγος νότια, τα Μύρα της Λυκίας, τη Βιθυνία της Μικράς Ασίας και τον Εύξεινο Πόντο στα ανατολικά σύνορα, έως το Ιόνιο πέλαγος στα δυτικά. Με το σπουδαίο αυτό χαρτογραφικό του επίτευγμα που φιλοτεχνήθηκε από το λιθογράφο Franz Müller και τυπώθηκε σε 1220 αντίτυπα, ήθελε να καταδείξει την ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού και να αφυπνίσει τους υπόδουλους Έλληνες αποτυπώνοντας το μεγαλείο της Ελλάδας. Επιπλέον, αποτελούσε ένα βοηθητικό εργαλείο για τη διοίκηση του νέου κράτους που θα προέκυπτε μετά την επανάσταση, με βάση το σύνταγμα που σχεδίασε και τις αρχές που διέπουν το έργο του «Νέα Πολιτική Διοίκησις».

Στη Χάρτα απεικονίζονται εννέα «Έπιπεδογραφίες», τοπογραφικά δηλαδή διαγράμματα  ιστορικών τόπων της Ελλάδας, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η Κωνσταντινούπολη, η Αθήνα, η Σπάρτη, οι Θερμοπύλες, η Σαλαμίνα και η γενέτειρά του, το Βελεστίνο Μαγνησίας, σε περίοπτη θέση. Επίσης, απεικονίζονται 162 αρχαία ελληνικά  νομίσματα, εκ των οποίων τα 27 ανήκουν σε θεσσαλικές πόλεις, και περιλαμβάνεται κατάλογος με 270 ονόματα ιστορικών προσώπων, πολιτικών, στρατιωτικών και ανθρώπων του πνεύματος από την αρχαιότητα μέχρι την περίοδο της Τουρκοκρατίας, η οποία αντιπροσωπεύεται μόνον από ονόματα 24 σουλτάνων. Δεν παραλείπει ακόμη να εμπλουτίσει τη Χάρτα με  αναπαραστάσεις έργων τέχνης (Ακρόπολη, Κολοσσός Ρόδου κ.α) ενός αρχαίου ελληνικού θεάτρου και μυθολογικών γεγονότων (Αργοναυτική εκστρατεία, Αμαζονομαχία).

Η περιοχή της Μαγνησίας αποτυπώνεται στο φύλλο «5» της Χάρτας, όπου ο Ρήγας σημειώνει αρκετές περιοχές με την αρχαία ονομασία τους και δίπλα αναγράφει το όνομα που φέρουν κατά τη τουρκοκρατία. Έτσι αναγράφεται ο «Βώλος» (Βόλος) κάτω από το όνομα Παγασσαί, η Ζαγορά δίπλα από το όνομα Μηθώνη, το «Μπρομύρι« (Προμύρι) στο Πήλιο και η «Άλλος» (Άλος) δίπλα στη «Σιούρπη» (Σούρπη). Τα νησιά αναφέρονται με τη σύγχρονη ονομασία τους (Σκιάθος, Σκόπελος και Αλόννησος).

Η απήχηση της Χάρτας ήταν τόσο μεγάλη στον τουρκοκρατούμενο χώρο, ώστε το 1800 ο Μηλεώτης ιερωμένος και λόγιος Άνθιμος Γαζής τυπώνει στη Βιέννη μία νέα έκδοση της Χάρτας, επίσης από το λιθογράφο Franz Müller, με το τίτλο «Πίναξ Γεωγραφικός της Ελλάδος με τα παλαιά και νέα ονόματα», στην οποία έχουν αφαιρεθεί οι επιπλέον πληροφορίες του Ρήγα (Επιπεδογραφίες, νομίσματα, παραστάσεις) και αρκετές τοποθεσίες. Παρόλα αυτά, στην περιοχή της Μαγνησίας διατηρεί σε αρκετές περιπτώσεις αντίστοιχα τοπωνύμια με εκείνα που εμφανίζονται στη Χάρτα -ο Παγασητικός κόλπος αποκαλείται «Πελασγικός»-  ενώ  σημειώνονται και στους δύο χάρτες επουσιώδεις περιοχές, όπως η Χοντρή Άμμος, παραλείποντας τις σημαντικότερες.

Ένα από τα πρωτότυπα αντίτυπα της Χάρτας από τη συλλογή Αννίτας Μεταξά  που χρησιδανείστηκε στον Δήμο Βελεστίνου, εκτίθεται σήμερα στο Εκθεσιακό Κέντρο Πολιτισμού «​Ρήγας Βελεστινλής», όπου μεταφέρθηκε από το Δημαρχείο της πόλης, το 2017, με την επιμέλεια του Τμήματος Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μαγνησίας και υπό την καθοδήγηση της Διεύθυνσης Συντήρησης Αρχαίων και Νεώτερων Μνημείων.

Πηγές :

«Η Χάρτα του Ρήγα Βελεστινλή», επιμ. Δημ. Καραμπερόπουλος, Επιστημονική  Εταιρεία Μελέτης Φερών -Βελεστίνου-Ρήγα, Αθήνα 1998.

Λ. Αρσενίου, «Μερικά συμπεράσματα από τη μεγάλη Χάρτα του Ρήγα», στο Υπέρεια, τόμος Πρώτος, Αθήνα 1990, 417-422.

Κ. Μακρή, Η λαϊκή τέχνη του Πηλίου, Αθήνα 1976.

 Γ. Χουρμουζιάδης, Π. Ασημακοπούλου-Ατζακά, K.A. Μακρής, Μαγνησία, Το χρονικό ενός πολιτισμού, Αθήνα 1982.

Posted in Η ΕΦΑ Μαγνησίας για το 1821. Η ανάρτηση του μήνα | Σχολιάστε

Πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση παρουσίασης της «Χάρτας της Ελλάδας» σε κέντημα.

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 21 Ιουλίου 2021 εκδήλωση παρουσίασης της «Χάρτας της Ελλάδος» σε κέντημα, στα πλαίσια του εορτασμού των διακοσίων χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, στο Αθανάσακειο Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου με την τήρηση όλων των πρωτοκόλλων ασφαλούς προσέλευσης και παραμονής στον χώρο των συμμετεχόντων.

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Μαγνησίας και το Λύκειο των Ελληνίδων Βόλου υπό την αιγίδα της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» παρουσίασαν για πρώτη φορά την πιστή κεντητική απόδοση της  «Χάρτας της Ελλάδος»,  που εξέδωσε στη Βιέννη  ο Ρήγας Βελεστινλής (Βελεστίνο 1757-Βελιγράδι 1798).

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνάτιος, ο δήμαρχος Ζαγοράς – Μουρεσίου, ο δήμαρχος Ρήγα Φεραίου και εκπρόσωποι πολιτικών και πολιτιστικών φορέων.

Την εκδήλωση προλόγισε η Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μαγνησίας κ. Ανθή Μπάτζιου, με κεντρικούς ομιλητές την Πρόεδρο του Λυκείου των Ελληνίδων Βόλου κ. Μαρία Σπανού και τον Πρόεδρο Επιστημονικής Εταιρείας Μελέτης Φερών-Βελεστίνου-Ρήγα δρ. Δημήτριο Καραμπερόπουλο.

Η διακεκριμένη πιανίστα Ζωή Σαμσαρέλου, εκτέλεσε ένα μουσικό πρόγραμμα με τίτλο: «Βάκχος, Nύμφες, Σάτυροι».

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Δελτίο Τύπου: Εκδήλωση παρουσίασης της «Χάρτας της Ελλάδος» σε κέντημα.

Με την ευκαιρία του εορτασμού των διακοσίων χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση του 1821 η Εφορεία Αρχαιοτήτων Μαγνησίας και το Λύκειο των Ελληνίδων Βόλου υπό την αιγίδα της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» θα παρουσιάσουν την Τετάρτη 21 Ιουλίου 2021 ώρα 20.30, στο Αθανασάκειο Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου για πρώτη φορά την πιστή κεντητική απόδοση της  «Χάρτας της Ελλάδος»,  που εξέδωσε στη Βιέννη  ο Ρήγας Βελεστινλής (Βελεστίνο 1757-Βελιγράδι 1798).

Η Χάρτα του Ρήγα σε κέντημα είναι  έργο του Λυκείου των Ελληνίδων Βόλου που φιλοτεχνήθηκε  δια μέσου του τμήματος κεντητικής των εργαστηρίων παραδοσιακών  τεχνών,   που το υπεραιωνόβιο σωματείο έχει ανασυστήσει τα τελευταία χρόνια και λειτουργεί με επιτυχία.  Η Χάρτα του Ρήγα (1796-1797) αποτελεί ένα πρωτοφανές -για την εποχή- εκδοτικό εγχείρημα και ένα μεγαλόπνοο έργο που αντανακλά την έκταση αλλά και την ακτινοβολία του αρχαίου και του νεότερου ελληνισμού,   άρρηκτα συνδεδεμένη με τη μεγάλη επέτειο της Ελληνικής Επανάστασης του 1821,  που τιμούμε φέτος.  Το μεγάλο αυτό έργο της χειροτεχνίας, διαστάσεων  3,86 τετραγωνικών μέτρων, απαρτίζεται από 12 φύλλα, τα οποία  κεντήθηκαν από ισάριθμες κεντήστρες με παραδοσιακές βελονιές, που κρίθηκαν προσφορότερες για την απόδοση των λεπτομερειών. Η Χάρτα αποτελεί ένα πανόραμα του ελληνισμού.  Καταγράφει την προσδοκία για την Επανάσταση. Απαρτίζεται από άπειρα σύμβολα. Απεικονίζει τον ελλαδικό χώρο και τη βαλκανική χερσόνησο, νότια του Δούναβη. Περιλαμβάνει επιπεδογραφίες αρχαίων πόλεων, όπως την Κωνσταντινουπόλεως με τη συμβολική παράσταση  του λιονταριού, της Φεράς «νυν λεγομένης Βελεστίνος», της Σπάρτης κ. ά.   Επίσης,  μεσαιωνικά νομίσματα συνοδευόμενα από σχόλια για την προέλευσή τους, αρχαία τοπωνύμια, μυθολογικές και συμβολικές παραστάσεις, μια κάτοψη αρχαίου θεάτρου, κατάλογο σοφών και ηγεμόνων της εποχής και πολλά άλλα ενδιαφέροντα. Πρόκειται για ένα από τα πιο σημαντικά έργα του Nεοελληνικού Διαφωτισμού και σημείο αναφοράς όχι μόνο για την ιστορία της ελληνικής χαρτογραφίας αλλά και για τη διαμόρφωση των ιδεών που ενέπνευσαν την Επανάσταση της Εθνεγερσίας. Υπενθυμίζεται ότι η επετειακή αυτή δράση αυτή του Λ.Ε.Β.   υποστηρίζεται από την Επιτροπή «Ελλάδα 2021» και είναι ενταγμένη στο πρόγραμμα εθνικού εορτασμού. 

Παράλληλα, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Μαγνησίας θα προβάλλει με ειδικές αναρτήσεις τη Χάρτα του Ρήγα Βελεστινλή και την κήρυξη της Επανάστασης στο Πήλιο, η οποία αποτελεί τη μοναδική επαναστατική ενέργεια στη Θεσσαλία, σχετιζόμενη με τις ιδιαίτερες οικονομικές, πνευματικές, κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες που επικρατούσαν στην περιοχή.

Στην εκδήλωση παρουσίασης  από την Επιτροπή «Ελλάδα 2021» θα μετέχει  το μέλος της και πρόεδρος της Επιτροπής για την προβολή και ενίσχυση της Ελληνικής Χειροτεχνίας δρ Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη. Ομιλητής θα είναι ο δρ Δημήτριος Καραμπερόπουλος, πρόεδρος της Επιστημονικής Εταιρείας Μελέτης Φερών-Βελεστίνου-Ρήγα, με θέμα: με θέμα: «Η αποκρυπτογράφηση της Χάρτας της Ελλάδος του Ρήγα Βελεστινλή». Η διακεκριμένη πιανίστα Ζωή Σαμσαρέλου, θα αποδώσει ένα μικρό μουσικό πρόγραμμα με τίτλο: «Βάκχος, Nύμφες, Σάτυροι». Ξεκινώντας από την κάτοψη του αρχαίου θεάτρου και τις μυθολογικές παραστάσεις των αρχαίων νομισμάτων στην Χάρτα, το πρόγραμμα αναδεικνύει την σχέση του θεάτρου με τον θεό Διόνυσο και τον παιδευτικό ρόλο της αρχαίας κληρονομιάς, ως συντελεστή διαμόρφωσης της ιστορικής συνείδησης και της αυτογνωσίας των Ελλήνων, σύμφωνα με τις ιδέες του Ρήγα. Θα ακουστούν έργα των Fr. Couperin, L.Cl.Dandrieu, H. Farjeon, P. Juon, S. Bortkiewicz.

Το χειροτεχνικό έργο της «Χάρτας  της Ελλάδος»  θα εκτεθεί εντός του Μουσείου (αίθουσα 8) και θα είναι επισκέψιμο καθημερινά κατά τις ώρες λειτουργίας του Μουσείου: Δευτέρα έως και Κυριακή (εκτός Τρίτης) από 08.30-15.30. Διάρκεια έκθεσης: 21 Iουλίου έως 30 Σεπτεμβρίου 2021.

Θα τηρηθούν όλα τα πρωτοκόλλα ασφαλούς προσέλευσης και παραμονής στον χώρο. Παρακαλούνται οι παρευρισκόμενοι να ακολουθούν τις οδηγίες του προσωπικού της ΕΦΑ Μαγνησίας για την κίνησή τους στον χώρο της αυλής και στις αίθουσες του Μουσείου.

• Παρακαλούμε τους συμμετέχοντες να αποφεύγουν τον συνωστισμό και να κρατούν αποστάσεις τουλάχιστον 1,5 μ. μεταξύ τους.

• Είναι υποχρεωτική η χρήση μάσκας και η τήρηση των κανόνων του ΕΟΔΥ και των υγειονομικών αρχών.

Σημειώνεται ότι στην αυλή του Μουσείου, θα υπάρχουν καθίσματα με τις  προβλεπόμενες αποστάσεις για περιορισμένο αριθμό ατόμων. Για το λόγο αυτό παρακαλούμε να δηλωθεί η επιθυμία προσέλευσης στην εκδήλωση στο τηλέφωνο 24210 25285, από Δευτέρα 19 Ιουλίου έως Τετάρτη 21 Ιουλίου κατά τις ώρες 9.00-13.00. 

Στοιχεία Επικοινωνίας – Σελίδες Πληροφόρησης για τις δράσεις μας

Εφορεία Αρχαιοτήτων Μαγνησίας

Αθανασάκη 1, Τ.Κ. 38001 Βόλος, τηλ. 24210 25285, 

e-mail:efamag@culture.gr. efamagvolos@culture.gr

https://www.facebook.com/Ephorate-of-Antiquities-of-Magnesia

Λύκειο των Ελληνίδων Βόλου e-mail: likioelinidonvolou@gmail.com

Posted in ΔΕΛΤΙΑ ΤΥΠΟΥ | Σχολιάστε

Εκθέματα του μήνα (Ιούλιος 2021)

Παραγωγή και εμπόριο οίνου στις Β. Σποράδες – Ενσφράγιστες λαβές αμφορέων από τα Τσουκαλιά της Αλοννήσου

Wine production and trade in the Northern Sporades – Stamped amphorae handles from «Tsoukalia» at Alonnissos

Τα νησιά των Β. Σποράδων, η Σκίαθος, η Πεπάρηθος (σημερινή Σκόπελος) και η Ίκος (σημερινή Αλόννησος), ήταν φημισμένα στην αρχαιότητα για την εκτεταμένη αμπελοκαλλιέργεια και για την παραγωγή κρασιού, που αποτελούσε το κύριο εξαγωγικό προϊόν τους.

Οι οινοπαραγωγικές δραστηριότητες πραγματοποιούνταν σε οργανωμένα «κτήματα» με εγκαταστάσεις παραγωγής και αποθήκευσης του κρασιού και με εργαστήρια κατασκευής εμπορικών αμφορέων, μακριά από τα αστικά κέντρα, σε μικρές εύφορες κοιλάδες με πόσιμο νερό και ευνοϊκές συνθήκες για την καλλιέργεια της αμπέλου. Στη γύρω περιοχή υπήρχαν μικρές οικιστικές εγκαταστάσεις. Οι τοποθεσίες αυτές ήταν κατά κανόνα κοντά στη θάλασσα, σε μικρά φυσικά λιμάνια, όπου φορτώνονταν οι γεμάτοι με κρασί αμφορείς στα πλοία για τη μεταφορά του στους τόπους κατανάλωσης.

Το κρασί μεταφερόταν μέσα σε πήλινους αμφορείς με μακρύ πόδι, τους λεγόμενους «οξυπύθμενους», που είχαν ιδιαίτερο σχήμα σε κάθε τόπο παραγωγής, ώστε να γίνεται αμέσως αντιληπτή η προέλευσή τους.

Οι αμφορείς των νησιών των Β. Σποράδων διακρίνονται σε δυο χαρακτηριστικούς τύπους, ανάλογα με το σχήμα τους:

The islands of Northern Sporades- Skiathos, Peparethos (modern-day Skopelos) and Ikos (modern-day Alonnissos) – were known in antiquity for their extensive viticulture and wine production. Wine was their main export product.

The wine-producing activities took place in organized «farmsteads» with production and wine storage facilities, as well as with workshops for the production of transportamphorae. These workshops were situated far from the urban centres, in small fertile valleys with drinking water and favourable conditions for vine cultivation. In the surrounding area there were small residential sites. These sites were usually near the sea, in small natural harbours, where amphorae filled with wine were loaded on ships to be transported to their destinations.

Wine was transported in clay amphorae which had a long foot, the so-called «pointed amphorae»; these had a distinctive shape in each production centre, so that their origin could be immediately identified.

The amphorae of Northern Sporades are distinguished in two characteristic types, on the basis of their shape:

Τύπος I: Οι αμφορείς του τύπου αυτού είναι οι πολυπληθέστεροι. Πρόκειται για ψιλόλιγνα αγγεία, ύψους 0,80 μ.- 0,90 μ. Έχουν πολύ χαρακτηριστικό ψηλό λαιμό και μακρόστενο πόδι που απολήγει στο κάτω μέρος σε αμφικωνικό «κομβίο», το σχήμα του οποίου διαφοροποιείται ανάλογα με το εργαστήριο προέλευσής τους. Οι αμφορείς των εργαστηρίων της Ίκου γενικά δεν έχουν τόσο φροντισμένη κατασκευή, όσο οι όμοιοί τους της Πεπαρήθου, και το «κομβίο» τους στην κάτω πλευρά είναι πιο φαρδύ, με μια κοιλότητα αρκετά μεγαλύτερης διαμέτρου.

Type I: Amphorae of this type are the most numerous. They are oblong vessels, 0.80– 0.90 m. tall; they have a characteristic long neck and an elongated foot which ends in a biconical «button». The shape of the «button» varies depending on the production workshopofthe vessels. Generally the amphorae of Ikos are not as well-made as their Peparethean counterparts, and their «button» is wider, bearing a cavity of a much larger diameter.

Αμφορέας Πεπαρήθου- τύπος Ι

Amphora from Peparethos – Type I

Τύπος II: Ο τύπος αυτός των αμφορέων αντιπροσωπεύεται από λιγότερα δείγματα. Πρόκειται για αγγεία ύψους περίπου 0,70 μ., με κοντό λαιμό και μεγάλο ωοειδές σώμα, χωρίς ψηλό πόδι. Στο κάτω μέρος της κοιλίας υπάρχει ένα «κομβίο» όμοιου σχήματος με εκείνο των αμφορέων του τύπου I.

Type II: Fewer amphorae of this type have been found. They are 0.70 m tall vessels, with a short neck and a large oval body, without an elongated foot; at the lower part of the bellythey have a «button» of similar shape to that of amphorae of Type I.

Αμφορέας Πεπαρήθου- Τύπος ΙΙ

Amphora from Peparethos – Type II

Η χωρητικότητα των αμφορέων κυμαίνεται από16 έως 20 λίτρα.

Στη θέση «Τσουκαλιά», στη ΝΔ πλευρά της Αλοννήσου, σε μια εύφορη κοιλάδα που καταλήγει στη θάλασσα, έχει εντοπιστεί ο πιο χαρακτηριστικός και καλύτερα διατηρούμενος χώρος οινοπαραγωγικής δραστηριότητας της αρχαίας Ίκου, ο οποίος χρονολογείται στον 4ο αι. π.Χ.

Πρόκειται για ένα οργανωμένο «κτήμα», με πηγή νερού, με μικρό φυσικό λιμάνι, με εργαστήρια κατασκευής και αποθήκευσης αμφορέων, με κλιβάνους για το ψήσιμό τους, με «αποθέτες» απόρριψης των αποτυχημένων αγγείων, οχυρωμένη αγροικία και οικιστικά κατάλοιπα. Οι αγγειοπλάστες προμηθεύονταν τον πηλό από τα γύρω υψώματα.

Οι διάσπαρτοι πυκνοί σωροί από κομμάτια αμφορέων σε όλο το χώρο δείχνουν τόσο τη μεγάλη παραγωγή του εργαστηρίου, όσο και την ποσότητα του παραγόμενου κρασιού.

Πολλοί αμφορείς έφεραν στις λαβές τους σφραγίσματα με την επιγραφή ΙΚΙΟΝ, δηλαδή «προϊόν της Ίκου». Τα σφραγίσματα αυτά είναι σημαντικά, γιατί επιβεβαιώνουν το αρχαίο όνομα του νησιού και καταδεικνύουν ότι το κρασί που παραγόταν εκεί ήταν το πρώτο προϊόν «με ονομασία προέλευσης» από τις Β. Σποράδες. Οι αντίστοιχοι αμφορείς της Πεπαρήθου δεν είχαν σφραγίσματα με το όνομα του νησιού, αλλά έφεραν μικρούς χαρακτούς κύκλους στο λαιμό, στις λαβές ή στο πόδι.

The amphorae of both types had a capacity of 16 to 20 litres.

The most characteristic and well-preserved wine production site of ancient Ikos has been found at the site called «Tsoukalia», on the SW side of Alonissos, in a fertile valley that ends at the sea. It dates back to the 4th c. BC.

It is an organized «farmstead», with a water spring, a small natural harbour, with workshops for the production and storage of amphorae, with kilns and refuse «deposits» of «misfired» vases, a fortified farmhouse and residential remains. The potters procured the clay from the surrounding hills.

The dense piles of amphorae sherds that are scattered throughout the area show boththe large production of the workshop and the amount of wine produced.

Many amphorae had stamps on their handles preserving the inscription IKION, meaning «product of Ikos». These stamps are important because they confirm the ancient name of the island and show that the wine produced on the island was the first product with «designation of origin» attested from the Northern Sporades. The amphorae of Peparethos had small incised circles on the neck, on the handles or on the foot, instead of stamps with the name of the island.

Σφραγίσματα σε λαβές αμφορέων της Ίκου

Stamps on handles of transport amphorae of Ikos

Αμφορείς της Πεπαρήθου και της Ίκου έχουν βρεθεί κυρίως σε αρχαίες πόλεις του Ευξείνου Πόντου, επιβεβαιώνοντας σχετική πληροφορία του Δημοσθένη, αλλά και στην Αθήνα, στην Πέλλα και στην Αλεξάνδρεια, δείχνοντας τη σημαντική θέση που κατείχαν τα νησιά των Β. Σποράδων σε όλο το εμπορικό δίκτυο παραγωγής και διάθεσης του κρασιού στην ανατολική Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα.

Amphorae from Peparethos and Ikos have been found mainly in ancient cities of the Black Sea, confirming relevant information by Demosthenes, but also in Athens, Pella and Alexandria, showing the important role of the islands of Northern Sporades in the entire commercial network of production and distribution of wine in the Eastern Mediterranean and the Black Sea.

Περιοχές όπου εξαγόταν το κρασί της Ίκου και της Πεπαρήθου

The areas where wine of Ikos and Peparethos was exported

Περιοχές του Ευξείνου Πόντου, όπου βρέθηκαν αμφορείς Ίκου και Πεπαρήθου

Black Sea sites where amphorae of Ikos and Peparethos have been found

Posted in Το Έκθεμα του Μήνα | Σχολιάστε

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: «Καλοκαίρι στο Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου»

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Μαγνησίας σας προσκαλεί και πάλι σε καλοκαιρινή εκπαιδευτική δράση για παιδιά!


ΙΟΥΛΙΟΣ 2021


 Τι έτρωγαν οι άνθρωποι στα νεολιθικά χρόνια;
 Πού αποθήκευαν την τροφή τους;
 Πώς έφτιαχναν τα ρούχα τους;
 Η θάλασσα τους φόβιζε;


Αυτά και άλλα ερωτήματα θα απαντηθούν με τη συμμετοχή σας στο Εκπαιδευτικό
Πρόγραμμα
, με τίτλο: «Πώς ζούσαν οι άνθρωποι στη νεολιθική εποχή;», στο Αθανασάκειο Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου.


Για παιδιά 9-11 ετών και τον συνοδό/γονέα τους.

Μέρες διεξαγωγής: Πέμπτη 22 Ιουλίου και Παρασκευή 23 Ιουλίου, Δευτέρα 26 Ιουλίου και από Τετάρτη 28 Ιουλίου έως Παρασκευή 30 Ιουλίου.

Διάρκεια εκπαιδευτικού προγράμματος: περίπου 80 λεπτά, ανάλογα και με τον
ρυθμό της ομάδας.

Ώρα έναρξης: 10:00.

Απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής από Παρασκευή, 16 Ιουλίου, ώρες 12.00– 14.00,
στο τηλέφωνο: 24210 76278 (εσωτ. 123), κα Ευμορφία Τσιαμάγκα, μουσειοπαιδαγωγό
ΕΦ.Α. Μαγνησίας.

Στην περίπτωση που δεν προσκομιστεί η αντίστοιχη βεβαίωση ή πιστοποιητικό
σύμφωνα με τα ανωτέρω δεν θα επιτραπεί η συμμετοχή στο εκπαιδευτικό
πρόγραμμα.

Λόγω τήρησης των υγειονομικών πρωτοκόλλων του ΥΠ.ΠΟ.Α. προϋπόθεση συμμετοχής αποτελούν τα ακόλουθα:

Για τους συνοδούς προσκόμιση κατά την είσοδο στο μουσείο:

α) πιστοποιητικού εμβολιασμού

ή

β) βεβαίωση αρνητικού εργαστηριακού ελέγχου για κορωνοϊό COVID-19 με τη μέθοδο PCR εντός των τελευταίων εβδομήντα δύο (72) ωρών πριν την προγραμματισμένη ώρα του εκπαιδευτικού προγράμματος, είτε ελέγχου ταχείας ανίχνευσης αντιγόνου κορωνοϊού COVID-19 (rapid test) εντός σαράντα οκτώ (48) ωρών πριν την προγραμματισμένη ώρα του εκπαιδευτικού προγράμματος

ή

γ) πιστοποιητικό νόσησης που εκδίδεται τριάντα (30) ημέρες μετά από τον πρώτο θετικό έλεγχο και η ισχύς του διαρκεί έως εκατόν ογδόντα (180) ημέρες από αυτόν.

Για τα παιδιά: προσκόμιση κατά την είσοδο στο μουσείο βεβαίωσης με το αποτέλεσμα self test που θα έχει διενεργηθεί την προηγούμενη μέρα.


ΒΕΒΑΙΩΣΗ SELF TEST ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΝΟΔΟΥΣ ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ ΔΕΚΤΗ.

Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Η συμμετοχή είναι δωρεάν.

Για κάθε παιδί θα πρέπει να υπάρχει ένας συνοδός/γονέας καθόλη τη διάρκεια του εκπαιδευτικού προγράμματος.


Οι συμμετέχοντες κατά την είσοδό τους στο μουσείο θα απολυμαίνουν τα χέρια τους με
αντισηπτικό υγρό και θα φορούν μάσκα καθόλη τη διάρκεια του εκπαιδευτικού
προγράμματος
.

Posted in ΔΕΛΤΙΑ ΤΥΠΟΥ | Σχολιάστε

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Μαγνησίας για το 1821. Η ανάρτηση του μήνα.

Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΒΕΛΕΣΤΙΝΟ

Βελεστίνο 1819

Μετά από την έναρξη της επανάστασης στο Πήλιο και την άκαρπη πολιορκία του Κάστρου του Βόλου τα σώματα των επαναστατημένων Ελλήνων κατευθύνθηκαν προς το Βελεστίνο, με αρχηγό τον Κοντονίκο, υπασπιστή του Κυριάκου Μπασδέκη, ύστερα από τον τραυματισμό του τελευταίου κατά την πολιορκία του Κάστρου.

Στην πορεία τους προς το Βελεστίνο κατέλαβαν αρχικά το λόφο του Πιλάφ Τεπέ, ο οποίος βρίσκεται πάνω στο δρόμο προς τη θεσσαλική ενδοχώρα.

Στη συνέχεια ο Κοντονίκος με τους άνδρες του προχώρησε προς το Βελεστίνο και στρατοπέδευσε στην περιοχή του οικισμού Αγίου Γεωργίου. Από εκεί ξεκίνησε τις εφόδους κατά του Βελεστίνου.

Το Βελεστίνο αποτελούσε εκείνη την περίοδο ένα σημαντικό οικισμό. Για τη μορφή του γνωρίζουμε από τους περιηγητές και από τη «Χάρτα της Ελλάδος» του 1797 του Ρήγα Βελεστινλή (Φεραίου), στην οποία υπάρχει η «Επιπεδογραφία» των Φερών, ένα τοπογραφικό δηλαδή διάγραμμα σχεδιασμένο από τον ίδιο τον Ρήγα Φεραίο, όπου διακρίνονται η εδαφική μορφολογία της περιοχής, οι δρόμοι, τα τζαμιά, τα νεκροταφεία, οι εκκλησίες, οι μύλοι και τα αρχαία ερείπια όπως ήταν στην εποχή του.

Ο οικισμός αυτός δεν είχε οχύρωση και επομένως οι άντρες του Κοντονίκου εισέβαλαν στο Βελεστίνο εύκολα, ενώ οι Τούρκοι αναγκάστηκαν να κλειστούν στους πύργους τους, ώστε να προφυλαχτούν. Κατά την εισβολή οι περισσότεροι επιδόθηκαν σε καταστροφές και λεηλασίες, με αποτέλεσμα ο Κοντονίκος με λίγους άντρες να πολιορκήσει τους πύργους όπου είχαν κλειστεί οι Τούρκοι. Στην προσπάθειά του αυτή τραυματίστηκε σοβαρά και την αρχηγία πλέον ανέλαβε ο Παναγιώτης Μπασδέκης, αδελφός του Κυριάκου Μπασδέκη. Δυστυχώς ούτε ο Παναγιώτης Μπασδέκης μπόρεσε να επιβάλει την τάξη, με τους επαναστατημένους Έλληνες να συνεχίζουν τις λεηλασίες. Μέσα σε αυτό το κλίμα εξήντα από τους πολιορκημένους Τούρκους κατόρθωσαν έφιπποι να διαφύγουν προς Λάρισα και να ειδοποιήσουν τη στρατιά του Δράμαλη.

Ωστόσο, παρά τις προαναφερθείσες συνθήκες, το Βελεστίνο είχε ελευθερωθεί και σε αυτό έφτασαν ο Άνθιμος Γαζής με τους αντιπροσώπους του Πηλίου, ώστε να συνεδριάσουν και να συντάξουν τις βάσεις της «Νομικής Διατάξεως», του Συντάγματος δηλαδή που θα ίσχυε μετά την αποχώρηση των Τούρκων. Η συνέλευση ονομάστηκε Βουλή της Θετταλομαγνησίας. Επιλέχθηκε το Βελεστίνο, η γενέτειρα του Ρήγα Βελεστινλή, αφού το νέο Σύνταγμα θα στηριζόταν στις ιδέες του Ρήγα που εκφράστηκαν μέσα από το έργο του «Νέα Πολιτική Διοίκησις». Η συνέλευση αποφάσισε να ζητήσει βοήθεια σε πολεμοφόδια από άλλες περιοχές της επαναστατημένης Ελλάδας.

Σε λίγες μέρες, ωστόσο, φάνηκαν οι ενισχύσεις των Τούρκων και οι Έλληνες επαναστάτες τρομοκρατημένοι τράπηκαν σε φυγή προς τον Άγιο Γεώργιο. Τότε οι Τούρκοι του Βελεστίνου βγήκαν από τους πύργους και εκδίωξαν τους επαναστάτες. Μέσα στο Βελεστίνο καταστράφηκε ολοσχερώς το Βαρούσι, δηλαδή η χριστιανική συνοικία με τις δύο εκκλησίες, η οποία βρισκόταν στο δυτικό τμήμα του οικισμού. Από τότε μεγάλο μέρος της περιοχής δεν ξανακτίστηκε και μετατράπηκε σε χωράφια. Ο χριστιανικός πληθυσμός εγκατέλειψε την πόλη και τράπηκε σε φυγή, ενώ όσοι δεν τα κατάφεραν σφαγιάστηκαν.

Ουσιαστικά με την έλευση της στρατιάς του Δράμαλη η επανάσταση πλέον στη Μαγνησία έπνεε τα λοίσθια.

Πηγές:Ι. Φιλήμονα, Δοκίμιον περί της Ελληνικής Επαναστάσεως, τόμος τρίτος, Αθήναι 1860
 Γ. Κορδάτος, Ιστορία της επαρχίας Βόλου και Αγιάς, Αθήνα 1960.
 Ε.Χ. Κακαβογιάννης, “Η «Επιπεδογραφία της Φεράς» του Ρήγα Βελεστινλή από άποψη αρχαιολογική”, στο Υπέρεια, τόμος Πρώτος, Αθήνα 1990, 423-448.

Posted in Η ΕΦΑ Μαγνησίας για το 1821. Η ανάρτηση του μήνα | Σχολιάστε

Διεθνής Ημέρα Μουσείων 2021: «Το Μέλλον των Μουσείων: Αναστοχασμός και Επανεκκίνηση» – Εκθέματα του μήνα (Ιούνιος)

Οι δράσεις της ΕΦΑ Μαγνησίας στο πλαίσιο του Εορτασμού της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων συνεχίζονται και για το μήνα Ιούνιο με τη δημοσιοποίηση δύο ευρημάτων που προέρχονται από τα Αρχαιολογικά Μουσεία Βόλου και Αλμυρού.

Όπως προαναφέρθηκε και στη δράση του προηγούμενου μήνα, το θέμα του φετινού εορτασμού είναι «Το Μέλλον των Μουσείων: Αναστοχασμός και Επανεκκίνηση» και ο τίτλος της δράσης της ΕΦΑ Μαγνησίας «Γιορτάζουμε ψηφιακά … τρόποι επικοινωνίας και πληροφόρησης στην Αρχαιότητα»

Η πανδημία συνέβαλε σημαντικά στην αναζήτηση νέων, εναλλακτικών μορφών επικοινωνίας, καθώς μειώθηκε σε μεγάλο βαθμό η δια ζώσης επαφή. Η αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας φαίνεται ότι εδραιώνει νέους κανόνες στην επικοινωνία των ανθρώπων, με άμεσο αντίκτυπο και στον τομέα της προβολής και της ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Αυτό που πριν μερικά χρόνια θα φάνταζε ως σενάριο επιστημονικής φαντασίας, πλέον έχει αποκτήσει σάρκα και οστά και καθημερινά κερδίζουν έδαφος νέες μέθοδοι ψηφιακής παρουσίασης των ευρημάτων των μουσείων στο ευρύ κοινό.

Κώδικες επικοινωνίας υπήρχαν και στην αρχαιότητα και σε κάποιες περιπτώσεις είναι πιο δυσδιάκριτοι και ανιχνεύονται μόνο μέσω του συμβολικού χαρακτήρα που είχαν αποκτήσει κάποια αντικείμενα. Άλλοτε πάλι διασώθηκαν πιο απτά και εύληπτα τεκμήρια επικοινωνίας, κυρίως σε επιγραφές, σε νομίσματα, σε σφραγίδες, σε παραστάσεις αγγείων, κ.ά., τα οποία προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για πολλές πτυχές της καθημερινής ζωής στην αρχαιότητα.

Και στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα τεκμήρια επικοινωνίας προέρχονται από δύο σημαντικές επιγραφές που σχετίζονται με αρχαίες πόλεις της περιοχής της Μαγνησίας.

Αθανασάκειο Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου

Το πρώτο παράδειγμα αφορά ένα ψήφισμα του 2ου αιώνα π.Χ. της αρχαίας Δημητριάδας, το οποίο βρέθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα στην περιοχή της Κορόπης (Μπούφας) και σήμερα εκτίθεται στην Αίθουσα των Περιοδικών Εκθέσεων του Αθανασάκειου Αρχαιολογικού Μουσείου του Βόλου.

Η Δημητριάδα ήταν η κυρίαρχη πόλη  της περιοχής της αρχαίας Μαγνησίας και ήλεγχε το μαντικό ιερό του Κοροπαίου Απόλλωνα, ενός από τους σημαντικότερους θεούς των Μαγνήτων. Για να ενισχύσει το γόητρο του ιερού, προσπάθησε να αναδιοργανώσει τη λατρεία του θεού και να λάβει κάποια μέτρα ευκοσμίας του ναού και του ιερού τεμένους. Στο διεξοδικό αυτό ψήφισμα, μεταξύ των άλλων, διασώζονται πληροφορίες για τη σύνθεση του ιερατείου και τις αρμοδιότητες των μελών του, με ιδιαίτερα μνεία στα καθήκοντα του επιστάτη (νεωκόρου) του ιερού, καθώς και για τη διαδικασία της κατάθεσης προσφορών και της χρησμοδοσίας. Η στήλη ήταν προφανώς τοποθετημένη σε περίοπτη θέση στο ιερό τέμενος του ναού, έτσι ώστε οι πιστοί να είναι ενήμεροι για κάθε λεπτομέρεια του λατρευτικού τελετουργικού, στο οποίο θα συμμετείχαν.

Μαρμάρινη ενεπίγραφη στήλη, Ε 714, 001 – 002

Κορόπη. Ελληνιστική Εποχή, β΄ μισό 2ου αι. π.Χ.

Ύψος: 2,17μ., Πλάτος: 0,70μ., Πάχος: 0,17 μ.

Ορθογώνια στήλη με γείσο στο άνω τμήμα της. Σπασμένη σε δύο τμήματα. Το κατώτερο τμήμα της είναι συγκολλημένο και συμπληρωμένο.

Η στήλη περιέχει ψήφισμα της πόλης της Δημητριάδας με διατάξεις για την ευρυθμότερη λειτουργία του μαντείου του Κοροπαίου Απόλλωνα, σε μία προσπάθεια για αύξηση του κύρους του. Με το ψήφισμα εκλέγεται το ιερατείο, το οποίο θα αναλάμβανε τη διοργάνωση των εορταστικών εκδηλώσεων προς τιμή του θεού. Παράλληλα, ανατίθεται στον νεωκόρο η προστασία και η επιμέλεια του ιερού καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς.

Η στήλη βρέθηκε στη νοτιοδυτική πλαγιά του λόφου «Πετράλωνα», στο χωριό «Μπούφα» του Πηλίου και επειδή ήταν πολύ μεγάλη, τεμαχίστηκε για τη διευκόλυνση της μεταφοράς της στο Βόλο. Η επιγραφή συντέλεσε σημαντικά στον εντοπισμό του ιερού του Απολλώνα και γενικότερα στην ταύτιση της περιοχής με την αρχαία πόλη της Κορόπης.

Δημοσίευση: Lolling 1882, 69-76. IG IX, 2, Νο 1109.

Marble inscribed stele, Ε 714, 001 – 002

Koropi Hellenistic period, second half of the 2nd c. BC

Height: 2.17m, Width: 0.70m, Thickness: 0.17m.

Rectangular stele with a cornice on its upperpart. Broken in two parts. The lower part is mended and restored.

The stele bears a decree of the ancient city of Demetrias with announces the regulations for the proper functioning of the oracle of Apollo Koropaios, in an effort to increase its prestige. With this decree, the priesthood was elected, which would organize the ce[1]lebrations in honor of the god. At the same time, the temple’s keeper is entrusted with the protection and care of the sanctuary throughout the year.

The stele was found on the southwest slope of the Pe[1]tralona hill, in the village Boufa of Mount Pelion. Because of its size, it was broken in two pieces in order to facilitate its transportation to Volos. Its inscription significantly contributed to the discovery of the sanctuary of Apollo and to the identification of the area with the ancient city of Koropi in general.

Publication: Lolling 1882, 69-76. IG IX, 2, Νο 1109.


Γιαννοπούλειο Αρχαιολογικό Μουσείο Αλμυρού.  

Η δεύτερη επιγραφή βρέθηκε στο αρχαίο θέατρο των Φθιωτίδων Θηβών και εκτίθεται στο Γιαννοπούλειο Αρχαιολογικό Μουσείο του Αλμυρού.  

Πρόκειται για ένα τμήμα πήλινης πλίνθου με  την επιγραφή  ΘΗΒ (ΘΗΒ[ΑΙ] ή ΘΗΒ[ΩΝ]) (BE: 10358).  Το εύρημα  είναι ιδιαίτερα σημαντικό επειδή αποτελεί αναμφισβήτητη μαρτυρία για την ταύτιση του ονόματος της πόλης  των  Φθιωτίδων Θηβών, τα ερείπια της οποίας σώζονται στον ηφαιστειογενή λόφο, στη θέση «Κάστρο» Μικροθηβών.

Η πρώτη αναφορά στο όνομα Θήβαι γίνεται τον 4ο αι. π.X. και η πόλη δημιουργήθηκε  από τον συνοικισμό -με την προσάρτηση σε έναν υπάρχοντα πυρήνα- των γειτονικών πόλεων και κωμών, πιθανώς της Πυράσου και της Φυλάκης. Γνωρίζει μεγάλη ακμή καθώς ελέγχει το άνοιγμα της θεσσαλικής πεδιάδας προς την θάλασσα και αποκτά ηγετική θέση  μεταξύ των πόλεων της Αχαϊας Φθιώτιδας, ενώ το 302 π.X  κόβει δικό της νόμισμα. Την περίοδο  αυτή αποκτά ισχυρά τείχη και δημόσια κτίρια μεταξύ των οποίων και το αρχαίο θέατρο. Παρακμάζει  μετά την κατάληψή της από τους Μακεδόνες το 217 π.Χ., αλλά στα ρωμαϊκά χρόνια διανύει μια δεύτερη περίοδο ακμής.

Η επιγραφή στην πλίνθο βεβαιώνει τις πληροφορίες των αρχαίων πηγών  ότι η πόλη  στο λόφο «Κάστρο» ονομάζεται Θήβαι.

Tμήμα πήλινης πλίνθου με την επιγραφή ΘΗΒ

Φθιώτιδες Θήβαι,  αρχαίο θέατρο, Ελληνιστική  περίοδος

Tμήμα  πήλινης πλίνθου. Σωζόμενο μήκος: 0,049μ. Στη μία επιφάνειά της  φέρει εγχάρακτη τη λέξη ΘHΒ, που αποδίδει το όνομα ΘΗΒ[ΑΙ] ή ΘΗΒ[ΩΝ].

Δημοσίευση: Αδρύμη –Σισμάνη Β. 2010, «Το αρχαίο θέατρο των  Φθιωτίδων Θηβών», στο Β. Αδρύμη –Σισμάνη (επιμ.), «Αρχαία Θέατρα Θεσσαλίας», Πρακτικά Ημερίδας, Βόλος 27.04.2009 (Α.Ι.Θ.Σ., ΔΗ.ΚΙ., «Διάζωμα»), 55-70.

Part of a clay brick with the inscription ΘΗΒ

Phthiotic Thebes, ancient theatre, Hellenistic period

Part of a clay brick. Preserved length: 0,049m. On one of its surfaces it bears inscribed the word ΘHΒ, identified with the name ΘΗΒ[ΑΙ] ή ΘΗΒ[ΩΝ].

Publication: Αδρύμη –Σισμάνη Β. 2010, «Το αρχαίο θέατρο των  Φθιωτίδων Θηβών», in Β. Αδρύμη –Σισμάνη (ed.), Αρχαία Θέατρα Θεσσαλίας, Πρακτικά Ημερίδας, Βόλος 27.04.2009 (Α.Ι.Θ.Σ., ΔΗ.ΚΙ., «Διάζωμα»), 55-70.

Posted in Το Έκθεμα του Μήνα | Σχολιάστε

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Μαγνησίας για το 1821. Η ανάρτηση του μήνα.

Η ΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΠΗΛΙΟ

Μόλις ξεκίνησε η ελληνική επανάσταση στη Μολδοβλαχία, τόσο ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, όσο και ο Δημήτριος Υψηλάντης απέστειλαν ανθρώπους τους στο Πήλιο, προκειμένου να έρθουν σε επαφή με τον αρχιμανδρίτη Άνθιμο Γαζή, τον σημαντικότερο εκπρόσωπο της Φιλικής Εταιρείας στην περιοχή και αναγνωρισμένο αρχηγό της.

Την ημέρα του Πάσχα, 10 Απριλίου, ο Άνθιμος Γαζής είχε δώσει εντολή στους Φιλικούς σε κάθε χωριό, την ώρα που θα έψαλλε ο ιερέας το «Χριστός Ανέστη», εκείνοι θα φώναζαν «Ελλάς ανέστη»,  όπως και έγινε, χωρίς όμως να σημειωθεί κανένα επεισόδιο.

Η οδηγία σε όλα τα χωριά ήταν να δοθεί το σύνθημα της επανάστασης την ώρα που τα ελληνικά καράβια θα φαίνονταν να εισέρχονται στον Παγασητικό κόλπο και θα πλησίαζαν στο Κάστρο του Βόλου. Πράγματι, όταν την 5η Μαΐου του 1821 φάνηκαν τα υδραίικα και σπετσιώτικα πλοία με αρχηγό τον Αναστάσιο Τσαμαδό, οι Μηλεώτες είχαν συγκεντρωθεί στο προαύλιο της Σχολής των Μηλεών, από όπου «ὁρᾶται ὤς κάτοπτρον ὁ Παγασιτικός», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Ρ. Καμηλάρης και «παρετήρουν τόν διάπλουν τῶν πλοίων».

Η Σχολή των Μηλεών ιδρύθηκε τo 1814 από τον Άνθιμο Γαζή και το Γρηγόριο Κωνσταντά και εγκαινιάστηκε το 1815, δίπλα στο ναΰδριο του Αγίου Νικολάου εν Βουνένοις, το οποίο αποτέλεσε παρεκκλήσιο της Σχολής. Τόσο η Σχολή, όσο και ο ναός κάηκαν από τους Γερμανούς το 1943. Στη θέση τους σήμερα έχουν ανεγερθεί το Γυμνάσιο Μηλεών και ο σύγχρονος ναός του Αγίου Νικολάου εν Βουνένοις.

Την 7η Μαΐου, κατόπιν οδηγιών του Ανθίμου Γαζή, κηρύχθηκε η ελληνική επανάσταση στο Πήλιο, στην κεντρική πλατεία των Μηλεών, μπροστά από τον ναό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών. Ο ναός είναι τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με  ευρύ εξωνάρθηκα που κτίστηκε το 1741. Είναι κατάγραφος με τοιχογραφίες που φιλοτεχνήθηκαν σύμφωνα με επιγραφή το 1774, διαθέτει περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο και μεγάλη συλλογή εικόνων. Ο Γρηγόριος Κωνσταντάς και ο φιλικός Γιάννης Δήμου ύψωσαν  μπροστά από τον ναό το αναστάσιμο λάβαρο μαζί με τη σημαία της επανάστασης που είχε σχεδιάσει ο Άνθιμος Γαζής και ταυτόχρονα δόθηκε το σύνθημα της επίθεσης στο Κάστρο του Βόλου, ύστερα από συμφωνία των αντιπροσώπων των είκοσι τεσσάρων χωριών του Πηλίου, του αρματολού Κυριάκου Μπασδέκη και των καπεταναίων των πλοίων.

Την ίδια ημέρα που κηρύχθηκε η επανάσταση, ο Άνθιμος Γαζής έγραψε προκήρυξη και την έστειλε σε όλα τα χωριά του Πηλίου προτρέποντας τους Θετταλομάγνητες  να: «ἀκουσθῆ διάτορος ἡ κραυγή μας: ἐλευθερία ἤ θάνατος« και να εκλέξουν από κάθε περιοχή  νουνεχείς και τίμιους αντιπροσώπους, οι οποίοι «ὠς βουλευτές  θά συστήσωσιν τήν βουλήν τῆς Θετταλομαγνησίας«.

Η αποχώρηση των ελληνικών πλοίων στις 11 Μαΐου 1821 οδήγησε δυστυχώς στην ανεπιτυχή έκβαση της πολιορκίας του Κάστρου του Βόλου. Ωστόσο ένα στρατιωτικό σώμα κίνησε για το Βελεστίνο, σύμφωνα με το σχέδιο των επαναστατών.

ΕΦΟΡΕΙΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΩΝ

Πηγές :

  • Γ. Κορδάτος, Ιστορία της επαρχίας Βόλου και Αγιάς, Αθήνα 1960
  • Ρ. Καμηλάρις, Γρ. Κωνσταντά, Βιογραφία-λόγοι-επιστολαί , Εν Αθήναις 1897
  • Ν. Παπαθεοδώρου, Ο ναός των Ταξιαρχών στις Μηλιές Πηλίου, Μηλιές 2016
  • Φωτογραφικό Αρχείο Βιβλιοθήκης Μηλεών (Θερμές ευχαριστίες στη Βιβλιοθήκη Μηλεών και ιδιαίτερα στον κ. Απ. Ρεματίσιο  για την ευγενική παραχώρηση του φωτογραφικού υλικού)

Posted in Η ΕΦΑ Μαγνησίας για το 1821. Η ανάρτηση του μήνα | Σχολιάστε

Διεθνής Ημέρα Μουσείων 2021: «Το Μέλλον των Μουσείων: Αναστοχασμός και Επανεκκίνηση» – Εκθέματα του μήνα (Μάϊος)

ΕΦΑ Μαγνησίας: «Γιορτάζουμε ψηφιακά … τρόποι επικοινωνίας και πληροφόρησης στην Αρχαιότητα»

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Μαγνησίας συμμετέχει και φέτος στον εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων που λόγω των ιδιαίτερων υγειονομικών συνθηκών θα εορτασθεί ψηφιακά.

Το θέμα του φετινού εορτασμού είναι «Το Μέλλον των Μουσείων: Αναστοχασμός και Επανεκκίνηση» και ο τίτλος της δράσης της ΕΦΑ Μαγνησίας «Γιορτάζουμε ψηφιακά … τρόποι επικοινωνίας και πληροφόρησης στην Αρχαιότητα»

Οι αναγκαστικές αλλαγές, οι οποίες ήρθαν στη ζωή μας το τελευταίο διάστημα, ίσως ώθησαν πολλούς να αναρωτηθούν για την επικοινωνία και πώς επιτυγχάνεται. Τους ίδιους προβληματισμούς μοιράζονται και τα Μουσεία, καθώς από τη μια μέρα στην άλλη έχασαν τη φυσική επαφή με το κοινό τους. Για τη διατήρηση της επικοινωνίας νέες μέθοδοι αναζητήθηκαν και αξιοποιήθηκε η ψηφιακή τεχνογνωσία. Τελικά αυτή η μορφή επικοινωνίας ήρθε για να μείνει, συνεπικουρώντας τις άλλες μορφές επικοινωνίας και βοηθώντας στη διάχυση των μουσειακών γνώσεων και της μουσειακής εμπειρίας, κυρίως σε όσους βρίσκονται μακριά.

Περί επικοινωνίας, λοιπόν, ο λόγος και θα γνωρίσουμε μια εναλλακτική της μορφή στην αρχαιότητα που ίσως σταθεί η αφορμή να παρατηρούμε πιο προσεκτικά τα εκθέματα και τις επιγραφές τους, γιατί σίγουρα έχουν πολλά να μας πουν!

Δείτε τις φωτογραφίες, διαβάστε τις περιγραφές!

Τα δύο αντικείμενα που ακολουθούν και  μπορείτε  να τα παρατηρήσετε από κοντά στην αίθουσα περιοδικών εκθέσεων του

Αθανασάκειου Αρχαιολογικού Μουσείου Βόλου,

προέρχονται από τάφους του νότιου νεκροταφείου των Φθιωτίδων Θηβών και χρονολογούνται στον 5ο αι. π.Χ.

Στη μία περίπτωση, ένα ερυθρόμορφο κύπελλο με την παράσταση ενός νεαρού που χαρακτηρίζεται από τη ζωντανή, πλαστική, επιτηδευμένη κίνηση, την ισορροπία και τη λεπτότητα των γραμμών και την  επιγραφή ΚΑΛΟΣ  που εξυμνεί την ομορφιά του.  

Στην άλλη περίπτωση, ένας σκύφος (αγγείο πόσης), στον οποίο αναγράφεται το  ανδρικό όνομα ΚΡΟΙΣΟΣ και η ιδιότητά του,  Ο ΣΥΠΟΤΙΚΟΣ. Η επιγραφή δηλώνει το όνομα του ιδιοκτήτη του αγγείου, αλλά τονίζει και το γεγονός ότι αυτός συμμετείχε σε συμπόσια. Ο ΚΡΟΙΣΟΣ, δεινός εν ζωή πότης  συνοδεύεται στον τάφο του από 60 ακόμη αγγεία που σχετίζονται με συμπόσια και επιβεβαιώνουν περίτρανα την ιδιότητα του ως «συμποσιαστή». Μεταξύ αυτών ένας σκύφος με τον Διόνυσο,  θεότητα  που συνδέεται με την οινοποσία, την έξαρση της χαράς και της διασκέδασης και αποτελεί εγγύηση για συνεύρεση  του  νεκρού με το θεό σε ένα διαρκές συμπόσιο στον κάτω κόσμο.

Αττικό ερυθρόμορφο κύπελλο

Φθιώτιδες Θήβαι, Νότιο νεκροταφείο. Κλασική περίοδος, α ΄μισό 5ου αι. π.Χ.

Μελαμβαφές, υψηλό κύπελλο με δακτυλιόσχημη λαβή.  

Στην παράσταση εικονίζεται έφηβος κατενώπιον με την κεφαλή σε κατατομή, στραμμένη στα αριστερά του. Φοράει κοντό περίζωμα, δεμένο στη μέση, με πτυχώσεις που δηλώνονται με λεπτές, μελανές γραμμές. Φέρει στεφάνι με καρπούς με επίθετο ερυθρό χρώμα. Αριστερά της μορφής η επιγραφή ΚΑΛΟΣ.

Η στάση της μορφής παραπέμπει στην στάση των αθλητών της εποχής, όπως υιοθετείται από τους πρωτοπόρους του ερυθρόμορφου ρυθμού.  

Οι παραστάσεις αγγείων με την επιγραφή ΚΑΛΟΣ καλύπτουν την περίοδο από το δ’ τέταρτο του 6ου αι. π.Χ. έως και πριν τα μέσα του 5ου αι. π.Χ. και αφορούν σε νικητές παιδικής ή νεανικής ηλικίας σχεδόν αποκλειστικά σε γυμνικούς αγώνες. Τα περισσότερα ονόματα ΚΑΛΩΝ ανήκουν σε ιστορικά πρόσωπα και δεν αποτελούν επινοήματα των αγγειογράφων.  

Οι επιγραφές απηχούν τη στενή σχέση των καλλιτεχνών με την υψηλή αθηναϊκή κοινωνία και ειδικά τα αγγεία με ονόματα «Καλών» ή απλώς την επιγραφή «Καλός» που επαινούσαν την ομορφιά τους, προκαλούσαν το θαυμασμό μόνο στα στενά όρια της πόλης τους και έχαναν τη σημασία τους οπουδήποτε αλλού.

Δημοσίευση: Αλεξάνδρου Στ.- Αλματζή Κ., Ανασκαφές στο Nοτιοανατολικό Νεκροταφείο Φθιωτίδων  Θηβών,  στο  2ο Αρχαιολογικό Έργο Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας Πρακτικά Επιστημονικής Συνάντηση, Βόλος 2009, Τόμος I,  σελ.329-338.                                                                                                

Attic red-figure cup

Phthiotic Thebes, South Cemetery. Classical period, first half of the 5th c. BC

A youth is depicted frontally, with his head turned left. He wears a short perizoma (skirt), tied to the waist and wears a wreath of fruits in added red colour.  To the left is the inscription KAΛΟΣ.  

The posture of the figure refers to the stance of athlete of the time, as adopted by the pioneers of the red-figure style.

“Kalos” inscriptions praise the beauty of youths, with or without their proper names, from the fourth quarter of the 6th c. BC to the mid-5th century BC. They relate to children or youths as winners in athletic contests. The inscriptions reflect the close relationship of artists with the Athenian high society. The specific vessels were thus admired only within the confines of their city, losing their importance elsewhere.

Publication: Αλεξάνδρου Στ.- Αλματζή Κ., Ανασκαφές στο Nοτιοανατολικό Νεκροταφείο Φθιωτίδων  Θηβών,  στο  2ο Αρχαιολογικό Έργο Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας Πρακτικά Επιστημονικής Συνάντηση, Βόλος 2009, Τόμος I,  σελ.329-338. 


Αττικός μελαμβαφής σκύφος τύπου Α

Φθιώτιδες Θήβαι, Νότιο νεκροταφείο. Κλασική περίοδος, α΄μισό 5ου αι. π.Χ.

Κάτω από το χείλος και τη δεξιά λαβή εγχάρακτη επιγραφή (graffito) ΚΡΟΙΣΟΣ Ο ΣΥΠΟΤΙΚΟΣ.

Ο σκύφος είναι το πιο κοινό αγγείο πόσης, η δε πρακτική των εγχάρακτων γραμμάτων σε αγγεία θεωρείται η πρωϊμότερη μορφή γραφής και επικράτησε στην κεραμική για εμπορικούς λόγους από τα τέλη του 6ου αι. π.Χ. Πιθανώς η επιγραφή αποδίδει το όνομα του θανόντος ιδιοκτήτη, αλλά και την «ιδιότητά» του ως μετέχοντος σε συμπόσια. Η υπόθεση αυτή  ενισχύεται από την εύρεση μεγάλου αριθμού συμποσιακών αγγείων στον ίδιο τάφο, μεταξύ αυτών και  ένας σκύφος  με παράσταση Διονύσου.

Αδημοσίευτο

Attic black-glaze skyphos of type A

Phthiotic Thebes, South Cemetery. Classical period, first half of the 5th c. BC

Under the rim and the right handle an incised inscription (graffito) reads: ΚΡΟΙΣΟΣ Ο ΣΥΠΟΤΙΚΟΣ.

Skyphoi are the most common drinking vessels, while the practice of incised letters on vases is considered the earliest form of writing, which prevailed on pottery used for commercial purposes since the late 6th c. BC. Probably the inscription refers to the name of the deceased owner, as well as to his “identity” as a participant in a symposium. This hypothesis reinforced by the large number of symposium vessels found in the same grave, among them a skyphos   with the representation of Dionysus.

Unpublished


Τα δύο αντικείμενα που ακολουθούν, εκτίθενται στο

Γιαννοπούλειο Αρχαιολογικό Μουσείο του Αλμυρού

και μας δίνουν σημαντικές πληροφορίες  που αφορούν στον ιδιωτικό και δημόσιο βίο δύο σημαντικών πόλεων: των Φθιωτίδων Θηβών  και της Άλου.

Στην πρώτη περίπτωση, μια ενεπίγραφη στήλη μας δίνει βασικές πληροφορίες σχετικά με την κατασκευή, τον 5ο αι. π.Χ., του ναού που ήταν αφιερωμένος στην προστάτιδα θεά της πόλης των Φθιωτίδων Θηβών, την Πολιάδα Αθηνά.

Οι επιγραφές αναφέρονται σε ονόματα, αλλά και στις ιδιότητες των αρχόντων, των αρχιτεκτόνων και των εποπτών. Αυτό αποδεικνύει ότι οι Φθιώτιδες Θήβαι είναι μια  πόλη με οργανωμένη διοίκηση και εύρωστη οικονομία, μια κοινωνία με άρχοντες που αποφασίζουν, χρηματοδοτούν και αναθέτουν την ίδρυση ενός δημόσιου κτιρίου σε αρχιτέκτονες που έχουν τη γνώση της κατασκευής του και με επιστάτες που έχουν επιφορτιστεί με το καθήκον της επίβλεψης των δημοσίων οικοδομημάτων.    

Στη δεύτερη, μια επιγραφή (graffiti) χαραγμένη σε ένα πώμα πιθαριού που βρέθηκε στο εσωτερικό κτηρίου ιδιωτικής χρήσης, και συγκεκριμένα σε μια οικία μέσα στον πολεοδομικό ιστό της ελληνιστικής πόλης της Άλου, μας δίνει πληροφορίες σχετικά είτε με το όνομα του κεραμέα και το εργαστήριό του, είτε με τον παραγωγό, είτε με τον έμπορο, είτε, ακόμη, σχετικά με τους τελικούς αποδέκτες-ιδιοκτήτες του πιθαριού και πιθανόν και του σπιτιού.

Οι επιγραφές πάνω σε αγγεία και ειδικότερα σε αμφορείς ή πιθάρια, είναι σημαντική πηγή πληροφόρησης για τις οικονομικές και εμπορικές συναλλαγές στην αρχαιότητα. Για παράδειγμα, όταν το όνομα χαράζονταν πριν από την όπτηση του αγγείου, τότε αυτό είχε σχέση με τον κεραμέα και το κεραμικό του εργαστήριο, ίσως και με τον έμπορο. Εκτός όμως από ονόματα είναι πιθανό να φέρουν παραπάνω από ένα χάραγμα ή επιγραφή ή να συνδυάζουν γραπτά σύμβολα με εγχάρακτα, που έχουν γίνει μετά από την όπτηση των αγγείων. Ειδικότερα, οι απλές εγχάρακτες γραμμές σχετίζονται πιθανότατα με αριθμητικά/ ποσοτικά σύμβολα και συνέβαιναν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, ανάλογα με τις χρήσεις και το περιεχόμενο του αγγείου. Είναι πιθανό, όταν ένας αμφορέας άλλαζε ιδιοκτήτη ή όταν άδειαζε το αρχικό περιεχόμενό του και επαναχρησιμοποιούνταν για την αποθήκευση άλλου προϊόντος, οι κάτοχοί του να «σημείωναν» έξω στην επιφάνειά του τις αντίστοιχες πληροφορίες.

Ενεπίγραφη στήλη

Φθιώτιδες Θήβαι, Ακρόπολη. Κλασική περίοδος, 5ος αι. π.Χ.

Oρθογώνια στήλη από γκρίζο, πορώδη ηφαιστειακό λίθο.

Στην κύρια όψη της στήλης υπάρχει εγχάρακτη επιγραφή σε δέκα οριζόντιους στίχους.

Η επιγραφή σχετίζεται με οικοδόμημα και συγκεκριμένα με την κατασκευή  του ναού της Αθηνάς Πολιάδος τον 5ο αι. π.Χ.

Τα δύο πρώτα ονόματα αναφέρονται στους αρχιτέκτονες του ναού, τον Πεισία και τον Επιθέτα. Στη συνέχεια μνημονεύονται οι άρχοντες Χάβιος και Πύργων. Τέλος, αναγράφονται και οι επιστάτες, πιθανότατα επόπτες – επιτηρητές δημοσίων έργων και μάλιστα οικοδομών.

Αδημοσίευτο  

Πηγή: Α. Δουλγέρη-Ιντζεσίλογλου 2000, Θεσσαλικές επιγραφές σε τοπικό αλφάβητο, αδημοσίευτη διδακτορική διατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 167 =  Φθ.3

Inscribed stele

Phthiotic Thebes, Acropolis. Classical period, 5th c. B.C.

Rectangular stele made of gray porous volcanic stone.

On the main side of the stele there is an engraved inscription in ten horizontal verses.

The inscription is related to a building and specifically to the construction of the temple of Athena Polias in the 5th c. B.C.

The first two names refer to the architects of the temple, Πεισίας and Επιθέτας. Then the rulers Ξάβιος and Πύργωνος are mentioned. Finally, the caretakers are listed, most likely supervisors-caretakers of public works and even constructions.

The inscription is very important because it offers some main information concerning the construction of the Athena Polias temple in the city of Phthiotic Thebes.

Unpublished From Α. Δουλγέρη-Ιντζεσίλογλου 2000, Θεσσαλικές επιγραφές σε τοπικό αλφάβητο, αδημοσίευτη διδακτορική διατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 167 =  Φθ.3


Πήλινο πώμα πίθου

 Άλος, Οικία του Αγάθωνος. Ελληνιστική περίοδος, 302-265 π.Χ.

Πήλινο πώμα πίθου από πορτοκαλόχρωμο πηλό με την επιγραφή ΑΓΑΘΟΝΟΣ, πιθανόν τοπικού εργαστηρίου.

Το πώμα αυτό βρέθηκε στην οικία αρ. 6, στην Κάτω Πόλη της Άλου, στη θέση Κεφάλωση του Αλμυρού, στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο με τις άλλες δύο οικίες της πόλης, την Οικία των Πτολεμαϊκών νομισμάτων και την Οικία των Φιδιών. Η οικία αυτή ονομάστηκε Οικία του Αγάθωνος, από το αντίστοιχο εύρημα.

Η ανασκαφή του δωματίου 1, στο δυτικό άκρο της οικίας, εκτός από τον πίθο και το πώμα του, έφερε στο φως αρκετά κεραμικά  και άλλα ευρήματα, όπως τέσσερις κρατήρες, ένα μαγειρικό σκεύος, έναν αμφορέα, τρεις χύτρες και ορισμένα επιτραπέζια σκεύη, όπως ο κάνθαρος, το ιχθυοπινάκιο και ο σκύφος. Βρέθηκαν επίσης μερικά υφαντικά βάρη και ορισμένα μεταλλικά αντικείμενα, όπως ένα εγχειρίδιο και μερικά νομίσματα. Όλα τα παραπάνω αντικείμενα υποδηλώνουν ότι πρόκειται για σκεύη καθημερινής χρήσης των κατοίκων της Άλου.

Η επιγραφή πάνω στο πώμα του πίθου θεωρείται σημαντική, γιατί μας δίνει πληροφορίες σχετικά με το όνομα είτε του ιδιοκτήτη του σπιτιού είτε του αγγειοπλάστη που κατασκεύασε το συγκεκριμένο πιθάρι.

Δημοσίευση: R. Reinders and W. Prummel (eds), Housing in New Halos, 74, 270, fig. 6.4, P343

Clay pithos’ lid

Halos, House of Agathon. Hellenistic period, 302-265 B.C.

Ceramic lid of a pithos from orange red clay with the inscription ΑΓΑΘΟΝΟΣ, probably made locally.

The lid was found in house n. 6 in the urban web of the city of Halos, on the site of “Kefalosi” in Almyros, in the same block with the other two houses, the House of the Ptolemaic coins and the House of the Snakes. House 6 was named House of Agathon, after the specific find.

The excavation of room 1, at the western end of the house, in addition to the pithos and its lid, brought to light several ceramic and other finds, such as four craters, a cooking vessel, an amphora, three chytrai and some tableware, such as a kantharos, a fish plate and a skyphos. Some loom weights and some metal objects were also found, such as a knife and some coins. All the above objects suggest that these are household vessels of the inhabitants of Halos.

The inscription on the pithos’ lid is considered important, because it gives us information about the name of either the owner of the house or the potter who made the specific pot.

Publication: R. Reinders and W. Prummel (eds), Housing in New Halos, 74, 270, fig. 6.4, P343

Posted in Το Έκθεμα του Μήνα | Σχολιάστε

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: Διεθνής Ημέρα Μουσείων 2021

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Μαγνησίας συμμετέχει στον εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων 2021, με γενικό θέμα «Το μέλλον των Μουσείων. Αναστοχασμός και Επανεκκίνηση».

Με το θέμα αυτό  το ICOM προσκαλεί τα Μουσεία, τους επαγγελματίες των μουσείων και τις τοπικές κοινωνίες να σχεδιάσουν, να οργανώσουν και να μοιραστούν νέες δημιουργικές δράσεις και καινοτόμες λύσεις για την αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων της εποχής μας.

Το 2020 η κρίση του Covid-19 αιφνιδίασε και έπληξε με πρωτοφανή και βίαιο τρόπο ολόκληρο τον πλανήτη, επηρεάζοντας κάθε πτυχή της ζωής μας, τις σχέσεις με τους συνανθρώπους μας, καθώς και τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τους χώρους κατοικίας και εργασίας. Παράλληλα, διογκώθηκαν προβλήματα που ήδη υπήρχαν, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη δομή των κοινωνιών μας. Έτσι σήμερα η ανάγκη για ισότητα είναι περισσότερο επιτακτική από ποτέ.

Η λειτουργία των μουσείων έχει επηρεαστεί βαθύτατα από όλες τις παραπάνω αλλαγές, αλλά και γενικότερα ο χώρος του πολιτισμού έχει πληγεί περισσότερο από κάθε άλλον τομέα, με σοβαρότατες οικονομικές, κοινωνικές και ψυχολογικές επιπτώσεις, τόσο βραχυπρόθεσμες όσο και μακροπρόθεσμες.

Από την άλλη πλευρά, η παγκόσμια κρίση λειτουργεί και ως καταλύτης για την προώθηση σημαντικών αλλαγών που είχαν ήδη δρομολογηθεί και αφορούν ιδιαίτερα την ψηφιοποίηση των μουσειακών συλλογών και την αναζήτηση νέων μεθόδων για την απόκτηση εμπειριών και τη διάχυση της πολιτισμικής δημιουργίας.

Σε μια ιδιαίτερα σημαντική καμπή για την κοινωνία μας, τα μουσεία καλούνται να γίνουν πρωτοπόροι στη νέα εποχή. Είναι η πλέον κατάλληλη στιγμή να επαναπροσδιορίσουν τη σχέση τους με το κοινό, να αναζητήσουν νέους ορίζοντες και να επιβεβαιώσουν με αποφασιστικό τρόπο τον ουσιαστικό και καθοριστικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν για ένα δίκαιο και βιώσιμο μέλλον.

Όπως είναι γνωστό, την ημέρα του εορτασμού, Τρίτη 18 Μαΐου 2021, η είσοδος θα είναι ελεύθερη στα Δημόσια Μουσεία και τους Αρχαιολογικούς Χώρους, σύμφωνα με την αρ. πρωτ.  ΥΠΑΙΘΠΑ/ΓΔΑΠΚ/ΔΜΕΕΠ/ΤΜΔΜ/Φ32-Φ56/22714/10510/1259/276/4.3.2013 Κ.Υ.Α (ΦΕΚ  655/Β/21.3.2013).

Σε αυτή τη χρονική συγκυρία είμαστε υποχρεωμένοι – περισσότερο από ποτέ άλλοτε – να υπερασπιστούμε τη δημιουργική δύναμη του πολιτισμού, ως μοχλού επανεκκίνησης και αλλαγής στην μετά-Covid εποχή. Με δεδομένη την παρατεταμένη δυσμενή υγειονομική κρίση, η Διεθνής Ημέρα Μουσείων 2021 θα εορταστεί και φέτος ψηφιακά.

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Μαγνησίας στα πλαίσια του εορτασμού θα πραγματοποιεί ψηφιακές αναρτήσεις κάθε μήνα αρχής γενομένης από τις 18 Μαΐου 2021. Το θέμα των εκδηλώσεων είναι «Γιορτάζουμε ψηφιακά …… Τρόποι πληροφόρησης και επικοινωνίας στην Αρχαιότητα, παραδείγματα από το Αθανασάκειο Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου και το Γιαννοπούλειο Αρχαιολογικό Μουσείο Αλμυρού».

Οι αναγκαστικές αλλαγές, οι οποίες ήρθαν στη ζωή μας το τελευταίο διάστημα, ίσως ώθησαν πολλούς να αναρωτηθούν για την επικοινωνία και πώς επιτυγχάνεται. Τους ίδιους προβληματισμούς μοιράζονται και τα Μουσεία, καθώς από τη μια μέρα στην άλλη έχασαν τη φυσική επαφή με το κοινό τους. Για τη διατήρηση της επικοινωνίας νέες μέθοδοι αναζητήθηκαν και αξιοποιήθηκε η ψηφιακή τεχνογνωσία. Τελικά αυτή η μορφή επικοινωνίας ήρθε για να μείνει, συνεπικουρώντας τις άλλες μορφές επικοινωνίας και βοηθώντας στη διάχυση των μουσειακών γνώσεων και της μουσειακής εμπειρίας, κυρίως σε όσους βρίσκονται μακριά.

Περί επικοινωνίας, λοιπόν, ο λόγος και θα γνωρίσουμε μια εναλλακτική της μορφή στην αρχαιότητα που ίσως σταθεί η αφορμή να παρατηρούμε πιο προσεκτικά τα εκθέματα και τις επιγραφές τους, γιατί σίγουρα έχουν πολλά να μας πουν!

Στην πρώτη ανάρτηση παρουσιάζονται: Από το Αθανασάκειο Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου ευρήματα που προέρχονται από τάφους του νότιου νεκροταφείου των Φθιωτίδων Θηβών και χρονολογούνται στον 5ο αι. π.Χ., ενώ από το Γιαννοπούλειο Αρχαιολογικό Μουσείο του Αλμυρού  δύο ευρήματα που δίνουν σημαντικές πληροφορίες που αφορούν στον ιδιωτικό και δημόσιο βίο, δύο σημαντικών πόλεων, των Φθιωτίδων Θηβών  και της Άλου.

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε